Ministerstwo Kultury od 1992 roku gromadzi dane na temat strat wojennych polskich bibliotek oraz dzieł sztuki z terenów Polski w granicach po 1945 roku. Początkowo dokumentację prowadzono w ramach działalności Biura Pełnomocnika Rządu do Spraw Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą, którego urząd powołano uchwałą Rady Ministrów w 1991 roku. Rozporządzenie Rady Ministrów z 20 października 2001 roku w sprawie zniesienia niektórych Pełnomocników Rządu zniosło również Pełnomocnika Rządu do Spraw Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą. Zadania Pełnomocnika przejął Minister Kultury. Obecnie prace Pełnomocnika kontynuuje Departament do Spraw Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą. Wcześniej, bo w 1998 roku, część kompetencji Pełnomocnika Rządu dotyczących rozmów polsko-niemieckich na temat likwidacji skutków II wojny światowej w dziedzinie kultury przejęło Ministerstwo Spraw Zagranicznych.

     Udało się dotychczas zgromadzić dokumentację strat ponad 40 000 bibliotek z terenu Polski. To zaledwie część stanu posiadania sprzed 1939 roku, ale obejmuje najważniejsze książnice i jest reprezentatywna pod względem typologicznym. Na tej podstawie oraz dzięki innym przekazom źródłowym można przyjąć, że w bibliotekach instytucjonalnych oraz w księgozbiorach prywatnych okresu międzywojennego znajdowało się około 70 000 000 tomów, z czego straty wojenne szacuje się na około 70-75 %, czyli ponad 50 000 000 tomów. Z tej liczby ponad 1200 000 (udokumentowanych jednostkowo; szacunkowo zaś - o wiele więcej) przypada na zbiory specjalne - zabytki piśmiennicze o szczególnej wartości, których nie można ani odtworzyć, ani odkupić. Biblioteki szkolne i oświatowe straciły ponad 90% książek, fachowe i prywatne - około 70 %, naukowe - 50-55%. Należy zaznaczyć, że w tych okolicznościach ubytki miały charakter selektywny: ginęły dzieła najbardziej wartościowe. Dokumentacja, celowo zniszczona przez okupanta, ucierpiała jeszcze bardziej niż książki. Zebrane przez Departament materiały są opracowywane i wydawane drukiem.

     Informacje o stratach w zabytkach ruchomych nadsyłały muzea, zgłaszały osoby prywatne, wyszukiwali je również pracownicy i współpracownicy Biura w różnych zbiorach archiwalnych, a przede wszystkim w Archiwum Akt Nowych, z dokumentacji zachowanej po Biurze Rewindykacji i Odszkodowań, działającym w latach 1945-1951 przy Ministerstwie Kultury i Sztuki. Interesujące materiały uzyskiwano w wyniku szeroko zakrojonych kwerend w archiwach Niemiec, Czech, Austrii i Rosji, a także Stanów Zjednoczonych. Na bazie tych dokumentów powstała komputerowa baza danych zawierająca obiekty utracone w wyniku II wojny światowej i zostały wydane katalogi strat wojennych.

     Zgromadzone dane pozwoliły rozpoznać, a następnie odzyskać szereg obiektów. Do kraju powróciła w 1994 r. ze Stanów Zjednoczonych Praczka Gabriela Metsu, w 1997 r. z Rosji odzyskano obraz Apollo i dwie muzy Pompea Batoniego, z Wielkiej Brytanii - kobierzec perski zw. polskim, w 1999 r. ze Szwajcarii - Portret Księcia pomorskiego Filipa I Łukasza Cranacha Młodszego, w 2001 r. ze Stanów Zjednoczonych - obraz Jacoba van Walscapelle Bukiet kwiatów, a rok później - Świętą Trójcę Georga Pencza, makatę perską oraz rzeźbę głowy młodzieńca przypisywaną Padovano. W tym samym roku powrócił z Wielkiej Brytanii obraz Adrieana Brouwera Chłopi w karczmie, a rok później z Wielkiej Brytanii i Finlandii hełm i obojczyk ze zbroi karacenowej oraz fragmenty zbroi husarskiej. W 2004 roku Charlesa-François Hutina Kobieta w fotelu z Francji i relikwiarz nieznanego świętego w formie hermy ze Szwajcarii, a rok później Śmiejący się mężczyzna nieznanego malarza z XVIII w. z Niemiec i dwie karty Graduału z Raciborza. W 2004 r. strona polska złożyła Federacji Rosyjskiej 10 wniosków rewindykacyjnych dotyczących obiektów odnalezionych na rosyjskiej stronie internetowej.