Organizacja obchodów Europejskiej Stolicy Kultury wymaga znaczących nakładów finansowych, nie tylko w samym 2016 r., ale także w fazie przygotowywania projektów.
Jak wynika z analizy dotychczas zrealizowanych Europejskich Stolic Kultury , większość kosztów obchodów pokrywają władze centralne, regionalne oraz lokalne danego kraju. O zaangażowanie finansowe miasta w realizację obchodów pyta Komisja Europejska w formularzu aplikacyjnym.
Ze swej strony Komisja Europejska oferuje zwycięskiemu miastu wsparcie w wysokości 1,5 mln euro nagrody im. Meliny Mercouri (do 2013 roku).
Jest to jedyne wsparcie finansowe ze strony UE, przysługujące bezpośrednio w związku z otrzymaniem tytułu, choć nie oznacza to, że projektów realizowanych w ramach obchodów Europejskiej Stolicy nie można dofinansować z innych źródeł, dostępnych na poziomie europejskim.
Jednym z podstawowych celów wszystkich programów wspólnotowych jest wspieranie współpracy pomiędzy państwami członkowskimi oraz państwami trzecimi. Dlatego też projekty realizowane w ramach programów wspólnotowych wymagają partnerstwa międzynarodowego. Idee, przyświecające Europejskiej Stolicy Kultury, świetnie wpisują się w promowanie różnorodności kulturowej Europy i wzajemnego poznania oraz wzmocnienia współpracy pomiędzy operatorami kulturalnymi w Europie i tym samym spełniają podstawowe założenia programów wspólnotowych.
Program Kultura 2007–2013 – główne narzędzie finansowania kultury na poziomie wspólnotowym
Jak wspomniano, nagroda im. Meliny Mercouri finansowana jest z budżetu Programu Kultura 2007–2013. Jednak zasadniczo Program wspiera projekty europejskie, angażujące instytucje i organizacje z kilku państw członkowskich. Program przyznaje dofinansowanie w wysokości 50% budżetu projektom krótkoterminowym (realizowanym przez co najmniej trzech współorganizatorów z trzech różnych państw uczestniczących w Programie, trwającym do 2 lat) oraz projektom długoterminowym (realizowanym przez co najmniej sześciu współorganizatorów z sześciu różnych państw uczestniczących w Programie, trwającym od 3 do 5 lat). Dodatkowo Program wspiera m.in. przekłady współczesnej literatury europejskiej oraz przyznaje granty operacyjne na działalność szczególnych organizacji europejskich. Celem Programu jest wspieranie mobilności osób działających w sferze kultury, ponadnarodowego obrotu dzieł sztuki oraz promocja dialogu międzykulturowego.
Więcej informacji: www.mkidn.gov.pl/pkk
Możliwości dofinansowania projektów kulturalnych daje też wiele innych programów wspólnotowych, bezpośrednio odnoszących się do innych dziedzin:
Media 2007–2013
Program wspierający europejski sektor audiowizualny m.in. poprzez pomoc w realizacji festiwali filmowych oraz produkcji europejskich dzieł filmowych.
Więcej informacji: www.mediadesk.com.pl
Młodzież w działaniu
Program ukierunkowany na stosunkowo nieduże projekty, realizowane przez i dla młodzieży, których celem jest promocja wzajemnego poznania, różnorodności kulturowej, poczucia solidarności i tolerancji, postaw obywatelskich itd.
Więcej informacji: www.mlodziez.org.pl
Uczenie się przez całe życie
Program wspierający rozwój edukacji, w tym edukacji związanej z kulturą, wszystkich grup wiekowych.
Więcej informacji: www.llp.org.pl
Europa dla obywateli
Program wspierający rozwój aktywnego obywatelstwa, wzajemnego poszanowania, poznania i różnorodności kulturowej.
Więcej informacji: www.europadlaobywateli.pl
Program 7-ramowy
Promocja współpracy we wszystkich dziedzinach badań i rozwoju technologii.
Więcej informacji: www.kpk.gov.pl
Program ramowy na rzecz konkurencyjności i innowacji
Program wspierający rozwój przedsiębiorczości, rozwój społeczeństwa informacyjnego oraz lepsze wykorzystanie technologii informacyjnych i komunikacyjnych.
Więcej informacji: www.cip.gov.pl
Programy wspólnotowe wspierają przede wszystkim współpracę międzynarodową, natomiast fundusze strukturalne oferują możliwości inwestycji w infrastrukturę kulturalną. Wiele dotychczasowych Stolic Kultury wykorzystało tytuł jako narzędzie do zwiększenia atrakcyjności oferty kulturalnej miasta poprzez tworzenie lub unowocześnianie instytucji kulturalnych.
W Polsce dla sektora kultury przygotowano przede wszystkim XI priorytet Programu Operacyjnego „Infrastruktura i środowisko” oraz zróżnicowane możliwości finansowania projektów w programach regionalnych.
PO „Infrastruktura i środowisko” XI priorytet „Kultura i dziedzictwo kulturowe”
W ramach tego priorytetu możliwa jest realizacja projektów, które zakładają ochronę i zachowanie dziedzictwa kulturowego o znaczeniu ponadregionalnym, przyczyniają się do poprawy stanu infrastruktury kultury i szkolnictwa artystycznego oraz zwiększają dostęp do kultury. W grę wchodzą takie działania jak np. rewitalizacja, rewaloryzacja, konserwacja, renowacja, adaptacja na cele kulturalne, konserwacja zabytków ruchomych, tworzenie systemu zabezpieczeń czy też digitalizacja zbiorów.
Więcej informacji: www.poiis.mkidn.gov.pl
Dodatkowo warto zapoznać się z innymi możliwościami, oferowanymi przez Program Operacyjny Kapitał Ludzki (szczególnie priorytety III, IV, VII, IX) oraz Program Rozwoju Obszarów Wiejskich (szczególnie priorytet III i IV).
Więcej informacji: http://www.funduszestrukturalne.gov.pl
Wszystkie 16 regionalnych programów operacyjnych zawiera działania związane z zachowaniem i ochroną dziedzictwa kulturowego oraz rozwojem infrastruktury kulturalnej. Każdy program oferuje jednak nieco inne możliwości i zainteresowane miasta powinny zapoznać się z programem, dotyczącym ich województwa:
Województwo dolnośląskie
Szczególnie:
Województwo kujawsko-pomorskie
Szczególnie:
Województwo lubelskie
Szczególnie:
Województwo lubuskie
Szczególnie:
Województwo łódzkie
Szczególnie:
Województwo małopolskie
Szczególnie:
Województwo mazowieckie
Szczególnie:
Województwo opolskie
Szczególnie:
Województwo podkarpackie
Szczególnie:
Województwo podlaskie
Szczególnie:
Województwo pomorskie
Szczególnie:
Województwo śląskie
Szczególnie:
Województwo świętokrzyskie
Szczególnie:
Województwo warmińsko-mazurskie
Szczególnie:
Województwo wielkopolskie
Szczególnie:
Województwo zachodniopomorskie
Szczególnie:
Programy Operacyjne Europejskiej Współpracy Terytorialnej
W ramach nowego instrumentu UE, którego celem jest wzmocnienie współpracy w Europie, powstały programy współpracy transgranicznej, transnarodowej i międzyregionalnej. Projekty, oparte na współpracy z partnerami zagranicznymi mogą dotyczyć m.in. kultury, sztuki, turystyki i promocji regionu.
więcejźródło: Broszura informacyjna „Europejska Stolica Kultury 2016”