Działania MKiDN w obszarze stosunków polsko-żydowskich

02-02-2018

Cmentarz Żydowski przy ul. Okopowej w Warszawie. Fot. Kamil Jastrzębski / MKiDN

Do najważniejszych projektów w obszarze stosunków polsko-żydowskich, realizowanych oraz wspartych przez resort kultury, zaliczyć należy:

  1. Po uchwaleniu przez Sejm RP ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o dotacji dla Fundacji Dziedzictwa Kulturowego przeznaczonej na uzupełnienie kapitału wieczystego, przygotowanie  i podpisanie umowy o dotacji dla Fundacji Dziedzictwa Kulturowego przeznaczonej na uzupełnienie kapitału wieczystego, z którego dochody przeznaczone będą na konserwację Cmentarza Żydowskiego, przy ul. Okopowej 49/51 w Warszawie, a następnie przekazanie środków na ten cel. Dzięki ustawie możliwe będzie zaplanowanie i przeprowadzenie wieloletnich prac porządkowych i konserwatorskich na terenie jednego z najważniejszych polskich cmentarzy. Kwota 100 mln zł będzie inwestowana w tzw. bezpieczne instrumenty finansowe, a wypracowany dochód będzie przeznaczony na renowację zabytkowych nagrobków i pielęgnację zieleni.

 

  1. Nowe muzea:

          

  1. Dotacje (w latach 2016-2017)
  1. Remont budowlano-konserwatorski synagogi w Bobowej z XVIII w.
  2. wzmocnienie posadowienia synagogi Tempel w Krakowie
  3. wzmocnienie więźby dachowej, stropów i odtworzenie pokrycia dachu synagogi Tempel w Krakowie

 

  1. Cmentarze żydowskie:
  1. Generalny Konserwator Zabytków w kolejnych pismach okólnych (najobszerniej w piśmie z 31 lipca 2017 r.), skierowanych do wszystkich Wojewódzkich Konserwatorów Zabytków oraz Wojewodów, wskazał cmentarze żydowskie jako jedną z priorytetowych dla służb konserwatorskich kategorię zabytków oraz wniósł o wpisanie do ewidencji zabytków wszystkich niewpisanych jeszcze do niej miejsc cmentarzy żydowskich, w celu zagwarantowania wszystkim prawnej ochrony;
  2. Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego w 2017 r. wdrożyło projekt pierwszej pełnej inwentaryzacji i oznakowania wszystkich cmentarzy żydowskich na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, we współpracy z wyspecjalizowanymi instytucjami kultury zajmującymi się tą tematyką – Narodowym Instytutem Dziedzictwa, Muzeum Historii Żydów Polskich „Polin”, Żydowskim Instytutem Historycznym – w stałej współpracy z Naczelnym Rabinem Polski, komisją rabiniczną ds. cmentarzy, Gminą Wyznaniową Żydowską oraz Fundacją Ochrony Dziedzictwa Żydowskiego. Projekt znajduje się na etapie przygotowywania dokumentacji konkursowej na projekt jednolitego, godnego oznakowania cmentarzy żydowskich;
  3. nowelizacja przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (art. 13 ust. 5), na podstawie art. 2 ustawy z dnia 22 czerwca 2017 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, poddająca sprzedaż, zamianę, darowiznę lub dzierżawę nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub samorządu, będących zabytkowymi cmentarzami, kontroli służb konserwatorskich, w celu zapobiegania przypadkom realizacji inwestycji komercyjnych na miejscach cmentarzy żydowskich.

 

  1. Gale, wystawy, festiwale

 

  1. Spektakle, koncerty:
  1. Wydarzenia związane z obchodami rocznicy marca 1968

Projekty Narodowego Centrum Kultury:

 


Activities undertaken by the Ministry of Culture and National Heritage in the field of Polish-Jewish relations

The most important projects in this field carried out or supported by the Ministry of Culture include:

Following the adoption by the Parliament of the Republic of Poland of the Act of 8 December 2017 on awarding a grant supplementing the endowment fund of the Cultural Heritage Foundation, the Ministry drafted and signed an agreement on the provision of funding to the Cultural Heritage Foundation for the conservation of the Jewish Cemetery at 49/51 Okopowa Street in Warsaw, and subsequently transferred the funds in question. The passing of the Act will allow for preparing and implementing a plan of maintenance and restoration work at the site of one of the most important Polish cemeteries. The grant of PLN 100,000,000 will be invested in so-called safe financial instruments, and revenue thus raised will be used for the restoration of historical tombstones and the maintenance of greenery.

  1. New museums:
  1. Grants (in the years 2016–2017)

In 2016-2017, projects supporting Jewish culture and heritage were subsidized under the following programs of the Minister of Culture:

  1. renovation and restoration work at the 18th-century synagogue in Bobowa
  2. reinforcement of the foundations of the Tempel Synagogue in Kraków
  3. reinforcement of the rafter framing and ceilings, and restoration of the roofing of the Tempel Synagogue in Kraków

The “Culture” program, which is currently under development and will be co-financed from EEA Grants in the years 2014–2021, includes a predefined project conceived as a continuation of the “Jewish Cultural Heritage” undertaking. The project will be carried out by the Museum of the History of Polish Jews POLIN in cooperation with the Jewish Historical Institute and the Warsaw Ghetto Museum, as well as Norwegian partners. The project will be educational in nature and will continue for approx. 5 years, with a total value of EUR 10,000,000. These conditions have been set forward in an agreement signed by Poland and Norway (Memorandum of Understanding) on 20 December 2017.

  1. Jewish cemeteries:
  1. in successive circular letters addressed to all Voivodeship Conservators of Historical Monuments and Voivodeship Governors (most exhaustively in the communication of 31 July 2017), the General Conservator of Historical Monuments identified Jewish cemeteries as one of the priority categories of monuments. She also motioned for the inclusion in the National Register of Historical Monuments of all Jewish cemeteries hitherto omitted therefrom, this in order to ensure comprehensive legal protection of all such sites;
  2. in 2017, the Ministry of Culture and National Heritage implemented a project aimed at creating the first complete inventory and signposting of all Jewish cemeteries in the Republic of Poland. The project is carried out in cooperation with specialized institutions of culture with relevant expertise – the National Heritage Board of Poland, the Museum of the History of Polish Jews POLIN, the Jewish Historical Institute – and with active participation of the Chief Rabbi of Poland, the Rabbinical Commission for Jewish Cemeteries, the Jewish Community and the Foundation for the Preservation of Jewish Heritage in Poland. The current stage of the project involves preparing contest documentation for a project of a unified and befitting system of signposting Jewish cemeteries;
  3. revision of the Act of 21 August 1977 on Real Estate Management (Article 13 section 5) pursuant to Article 2 of the Act of 22 June 2017 amending the Act on the Protection and the Care of Monuments, under which sale, exchange, donation or lease of real property – this is, historic Jewish cemeteries – owned by the State Treasury or self-government institutions is subject to control by the preservation agencies in order to prevent cases of realizing commercial investments at the sites of Jewish cemeteries.
  1. Galas, exhibitions, festivals
  1. Theatrical productions, concerts:

 

Multifarious artistic events celebrating Jewish culture were also held, among other places, in the Podlasie Opera and Philharmonic, the Pomeranian Philharmonic in Bydgoszcz, the National Forum of Music, the Zbigniew Raszewski Theatre Institute, the Podkarpacie Philharmonic, and the “Borderland of Arts, Cultures and Nations” Centre in Sejny.

  1. Commemorative events connected with the anniversary of March 1968

Projects of the National Center for Culture:



powrót