Grupa Wyszehradzka

Grupa Wyszehradzka jest nieformalną regionalną formą współpracy czterech państw Europy Środkowej: Polski, Czech, Słowacji i Węgier, które łączy nie tylko sąsiedztwo i podobne uwarunkowania geopolityczne, ale przede wszystkim - wspólna historia, tradycja, kultura oraz wartości. Ideą utworzenia Grupy była intensyfikacja współpracy w zakresie budowy demokratycznych struktur państwowych oraz wolnorynkowej gospodarki, a w perspektywie - uczestnictwo w procesie integracji europejskiej. Za datę jej powstania przyjmuje się 15 lutego 1991 r., kiedy to prezydenci Polski Lech Wałęsa i Czechosłowacji Václav Havel oraz premier Węgier József Antall podpisali w węgierskim mieście Wyszehrad wspólną deklarację określającą cele i warunki wzajemnej współpracy. Od 2004 r. wszystkie kraje V4 są członkami Unii Europejskiej, a Grupa Wyszehradzka stanowi forum wymiany doświadczeń oraz wypracowywania wspólnych stanowisk w sprawach istotnych dla przyszłości regionu i UE.

Współpraca w ramach V4 koncentruje się przede wszystkim na wzmacnianiu stabilności w Europie Środkowej, wymianie informacji, promocji wspólnoty kulturowej, a także kooperacji w zakresie kultury, nauki, edukacji oraz wymiany młodzieży. Jedyną w pełni zinstytucjonalizowaną formą współpracy w V4 jest Międzynarodowy Fundusz Wyszehradzki (International Visegrad Fund), mający na celu finansowe wspieranie wspólnych inicjatyw i projektów. .

Prezydencja w Grupie Wyszehradzkiej również pełniona jest na zasadzie rotacji i trwa rok, a jej program przyjmowany jest przez premierów wszystkich czterech państw. Obecnie sprawują ją Słowacy (1.07.2018-30.06.2019). Polska przejmie przewodnictwo w V4 w okresie lipiec 2020-czerwiec 2021.

Poprzednia polska prezydencja w V4 (07.2016-06.2017) była okresem intensywnej współpracy kulturalnej. W jej ramach były realizowane najważniejsze projekty w ramach współpracy ministerstw ds. kultury V4. Polska prezydencja w dziedzinie kultury była poświęcona rozwojowi czytelnictwa i tożsamości krajów V4.

W maju 2017 roku Instytut Książki zorganizował w Warszawie konferencję pt. „Nowe Przestrzenie Czytania”, w ramach której eksperci z krajów V4 prezentowali swoje programy wspierające czytelnictwo i rozmawiali o nowych inicjatywach i działaniach proczytelniczych.

Nowe Przestrzenie Czytania – Międzynarodowa konferencja ekspercka (MKiDN)

Nowe Przestrzenie Czytania – Konferencja Wyszehradzka 2017 (Instytut Książki)

Na początku czerwca 2017 roku miało miejsce spotkanie ministrów kultury V4 w Gdyni. W ramach obrad, które prowadził Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego prof. Piotr Gliński, ministrowie rozmawiali o wspólnej tożsamości Grupy oraz możliwościach budowania spójnego i silnego wizerunku. Ministrowie dokonali również przeglądu projektów realizowanych pod ich auspicjami.

Więcej informacji:

Spotkanie ministrów kultury państw Grupy Wyszehradzkiej (MKiDN)

W Gdyni ministrowie kultury krajów Grupy Wyszehradzkiej dyskutowali nt. tożsamości (Dzieje.pl)

Liczne projekty w ramach polskiej prezydencji realizowały także narodowe instytucje kultury – Międzynarodowe Centrum Kultury oraz Instytut Adama Mickiewicza.